كه مرسوم بوده است . و حتى گاهى مطالب مهم را در حواشى مصحف مىنگاشته‌اند . مانند آنچه درباره قضيه عمرو آيه رجم - كه بعدا آن را بيان خواهيم كرد - گفته شده است . در اين روايت و نقل از سخن ابى و آن غلام چيزى كه دال بر جزء بودن كلمهء « و هو ابوهم » باشد يافت نمىشود . 20 - از ابن عباس ، ابن مسعود و همچنين از امام صادق - عليه السلام - قرائت آيه به شكل ذيل نقل شده است : « و انذر عشيرتك الاقربين ( و رهطك منهم المخلصين ) « 1 » » اين اضافه در جهت تفسير آيه است و مقصود از اقربين را بيان مىكند . يعنى كسانى كه دعوت پيامبر را اجابت مىكنند . 21 - ابى بن كعب قرائت مىكرد : « ان الساعة آتية اكاد اخفيها ( من نفسى فكيف اظهركم عليها ) « 2 » » . 22 - و باز ابى بن كعب قرائت مىكرد : « و لا تقربوا الزنا انه كان فاحشة و ساء سبيلا ( الّا من تاب فان اللّه كان غفورا رحيما ) » . عمر از اين قرائت كعب پرسش كرد . او پاسخ داد آن را از دهان پيامبر اكرم - ص - فرا گرفته است . و عمر وظيفه‌اى جز ور رفتن با بقيع ندارد « 3 » ممكن است پيامبر - ص - آن اضافه را بر سبيل ارشاد و تشويق به توبه بيان فرموده باشند . 23 - از ابى ادريس خولانى منقول است كه گفت : پدرم آيه را چنين قرائت مىكرد : « اذ جعل الذين كفروا فى قلوبهم الحمية حمية الجاهلية ( و لو حميتم كما حموا لفسد المسجد الحرام ) فانزل اللّه سكينة على رسوله » . اين قرائت بر عمر گران آمد . و آن مرد بر قرائت خود اصرار ورزيد . به منابع ذيل

--> سعيد بن منصور ، ابن منذر ، بيهقى در سنن ، فريابى ، ابن ابى شيبه ، ابن ابى حاتم و ابن جرير . التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 360 . كشاف ، ج 3 ، ص 523 . السنن الكبرى ، ج 7 . ص 691 . و الجامع لاحكام القرآن ، ج 14 ، ص 125 و 126 . ( 1 ) صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 143 . فتح البارى ، ج 9 ، ص 25 . التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 261 . مجمع البيان / طبرسى ، ج 7 ص 206 . و بحار الأنوار ، ج 18 ص 164 . ( 2 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 109 به نقل از : تأويل مشكل القرآن / ابن قتيبه ، ص 36 و 38 . ( 3 ) كنز العمال ، ج 2 ، ص 359 به جاى عمر از حرف رمزى ( ع ) استفاده كرده است و ابن مردويه .